|
Aleviliğin İslam içi mi dışı mı olduğu konusunda tartışmanın en can alıcı noktası kuşkusuz tarih bölümü olsa gerek. Aleviliğin tarihini, oluşum sürecini netleştirdiğimizde en azından bu tartışmanın bir noktası çözümlenmiş olacak. Bu konuda Alevi örgütlenmeleri ne diyor, nasıl bir tarih sunuyor buna bakmak gerekir. İster istemez bu tartışmaların tarafı olmak zorunda bırakılan veya tarafı olduğu düşünülen Alevi örgütlenmelerinin tarihsel alanda sunduğu bilgiler önemli. Avrupa'nın en büyük Alevi örgütlenmesi olan Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu'nun (AABK) resmi internet sitesinde Aleviliğin oluşum tarihi olarak "Aleviliğin tarihi Islam'ın dönemlerine dek uzanır." cümlesi ile başlayan ve kalıplaşmış Muhammed-Ali ilişkisi ile devam eden ve halife seçimi ile son bulan bir süreç anlatılmaktadır. Bu sunuma baktığımızda AABK'un ve dolayısı ile Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'nun (AABF) nin Aleviliği İslam dışı gördüğünü veya kabul ettiğini söylemeyiz. Avrupa da ki bir başka örgütlenme olan Hacı Bektaş Veli Kültür Derneği'nin resmi sitesinde ise "Alevilik Nedir?" başlığı altında Muhammed ve Ali'den bahsedilmektedir. Hollanda Alevi Birlikleri Federasyonu'nun (Hakder) resmi sitesinde ise Aleviliğin oluşumu ile ilgili olarak iki farklı görüş bulunmaktadır denilerek, birinci görüş için "Aleviliğin İslamiyetle birlikte başladığı, Hz.Ali ve onun soyundan gelen imamlarla birlikte Aleviliğin oluştuğu şeklindeki görüştür." Başlangıcı ile açıklama yapılmakta, ikinci görüş olarakta Orta Asya ' dan göçe başlayan şaman Türklerin bu göç sırasında farklı din inanışlardan oluşturdukları sentezden bahsedilerek "sentezin içinde İslamiyetin şii unsurları ile birlikte, zerdüşlük, Budizim, Mani dini, Yahudilik ve çoğunlukla da şamanizm in etkileri gözükür." bilgisi verilmektedir. Danimarka Alevi Birlikleri Federasyonu'nun (DABF) resmi sitesinde Aleviliğin tarihi olarak M. sonra 800-1100 yıllarında Orta Asya da göçebe halinde yasayan Türkler Ortadoğu ve Anadolu'ya gelirken oluşan sentezden bahsedilmekte ve son olarak "Alevilik: Anadolu'da yasayan çeşitli halk ve kültürlerden oluşmuş ve o tarihte var olan hakim din ve toplumsal düzene karşı bir muhalefet hareketi olarak ortaya çıkmış ve gelişmiştir." Denilmektedir. Fransa Alevi Birlikleri Federasyonu'nun (FUAF) resmi sitesinde ise genel bir bilgi sunmak yerine altı adet makale yer almaktadır. İsviçre Alevi Birlikleri Federasyonu'nun (İABF) resmi sitesinde ise AABK'nun (AABF) sitesindeki yer alan bilgi aynen verilmekte ve kaynak olarak AABK gösterilmektedir. Avrupa'da ki örgütlenmelerin Alevilik tarihi konusunda verdikleri bilgiler bunlar, acaba Türkiye de ki örgütlenmeler Alevilik tarihini nasıl açıklıyor? Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı'nın resmi internet sitesinde Alevilik veya Alevilik tarihi üzerine bir bölüm ve bilgi yer almamakta. Şahkulu Sultan Vakfı resmi sitesinde ise Aleviliğin inançsal yapısı ve tarihi konusunda bir bölüm yer almamaktadır. Karacaahmet Sultan Kültürü Tanıtma Dayanışma ve Türbesini Onarma Derneği'nin resmi sitesinde Alevilik tarihi olarak AABK'nun resmi sitesinde yer alan bilgiler aynen sunulmaktadır. Alevi Bektaşi Federasyonu'nun (ABF) resmi sitesinde ise Alevilik bölümüne girdiğinizde tarih, Hz. Ali'den başlayan yol önderleri yer almasına karşın içeriklerine ulaşılamamaktadır. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği'nin (PSAKD) resmi sitesinde Aleviliğin tarihsel kökenleri bölümünde genel bir bilgi verilmek yerine üç adet makale yer almaktadır. Hubyar Vakfı resmi sitesinde Aleviliğin tarihi ve inancı konularında bir bölüm ve bilgi yer almamaktadır. Cem Vakfı resmi sitesinde Alevilik tarihi başlığı yer almasa da Alevilik başlığı altında yer alan altı yazıya baktığımızda Alevilik tarihinin tıpkı AABK (AABF) gibi İslamiyet'in başlangıcına dayandırıldığı görülmektedir. Avrupa'da ki en büyük Alevi örgütü Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu(AABK) ve Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu(AABF) ile Türkiye'de ki önemli ve büyük Alevi örgütleri olan Alevi Bektaşi Federasyonu(ABF) ve Cem Vakfı'nın Alevilik tarihi konusunda verdikleri bilgiler temelde birbiri ile örtüşmektedir. Nitekim AABK ve AABF örgütleri Aleviliğin oluşum tarihini İslam'ın tarihine dek uzandığını belirterek İslamiyet'in peygamberi Muhammed ile İmam Ali arasındaki ilişkiyi, hilafet seçimini anlatmakta bir anlamda Aleviliğin oluşum tarihinin İslamiyet öncesine dayanmadığını belirtmektedir. Cem Vakfı da Aleviliğin İslam içinde olduğunu belirterek Alevilik, Hz.Ali'ye taraftar demektir diye açıklamaktadır. Keza Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) de yol önderlerini Hz.Ali ve Oniki imamlardan başlatarak bir anlamda Aleviliğin oluşumunu İslamiyet'e dayandırmaktadır. Bütün bu bilgilere ışığı altında baktığımızda en önemli, en büyük ve en söz sahibi örgütlerin Aleviliğin oluşumunu ve tarihini İslamiyet'e dayandırdığını ve Aleviliği İslamiyet içinde gördüğünü söyleyebiliriz. O halde Aleviliğin tarihi ve tarihsel süreci konusunda paralellik gösteren bu üç önemli örgütün Aleviliğin İslam içi veya dışı tartışmalarında ayrı noktalarda taraf olduğu düşüncesi nereden çıkmaktadır?
Ali Polat
ÇOK ÖNEMLİ UYARI: Sitemizde yayınlanan tüm yorumların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Herhangi bir başvuruda, bu yorumları yazanlara dair her türlü bilgi, adli mercilere ulaştırılacak, gerekli hukuki önlemlerin
alınmasına yardımcı olunacaktır. Editörlerimiz; hukuk veya ahlak dışı mesajları yayından kaldırabilir; sorumluların
saklı tutulan bilgilerini hukuk danışmanı aracılığıyla adli kurumlara iletir.
Bu habere henüz yorum yazılmamış...
|