Asr-ı saadetten günümüze fetvalar - 3 Alevionline Alevi Haber Sitesi, Haberler, Son Dakika, Güncel, Siyaset, Politika, Alevi Haberleri

Hz. Ebubekir, halife olarak Hz. Ömer’i seçmişti. Hz. Osman, tayin edilen halifeyi açıklamak için dışarı çıktı ve insanlara Hz. Ömer’e biat etmelerini emretti. Oradakilerin biat etmesiyle, Hz. Ömer; 2. raşid halife olarak başa geçti. Hz. Ömer İslam’ın yeni devlet başkanı olunca, Peygamberin ve onun izinden giden Hz. Ebubekir’ in uyguladığı, İslam’ın savaş tebliğini (Cihat) devam ettirdi.

Hz. Muhammet’in ; "Lâ ilâhe illallah deyin, Iran ve Bizans'ın sarayları sizin olacak!" tebliğine uyarak, Hz. Ebubekir’ in Irak’ın güneyine kadar fethettiği yerden devam edip, cihadı sürdürdü.

Hz. Ömer, Iran' ın fethi için, İslam uğruna ilk defa kan döken ve Hz. Muhammet’in cennetle müjdelediği on kişiden biri olan, Sa'd b. Ebi Vakkas’ ı görevlendirdi.

Hz. Ömer’in savaş parolası şöyleydi; "Savaş başlayıp, bitene kadar herkes ‘Lâ ve lâ kuvvete illâ billah' diyecek!.." Müslüman askerinin kolu kılıç sallayarak, dili de Allah'ı zikrederek Rablerine kulluk edecekler.”(1)

Onun halifeliği döneminde, İslam’ın savaş tebliğini yerine getirmek için; İran toprakları üzerine sürekli asker takviye edilmiş, düzenli akınlar yapılarak, Azerbaycan ve Ermenistan da dahil olmak üzere, Horasan'a kadar bütün İran toprakları, İslam devletinin sınırları içine alınmıştı. Diğer taraftan; Suriye den sonra Mısır'ı fethetmiş, İskenderiye de hazırlıklara girişen Bizanslıların üzerine yürüyerek burası da ele geçirmişti. Böylece Mısır'da Bizans'ın hakimiyetine son vermişti.(2)

İslam’ın temel esaslarını yerine getirmekle görevli olan Halifeler (imamlar), aynı zamanda İslam’ı fethettikleri yerlere yaymak ve uygulatmak ile yükümlülerdi. Hz. Ömer, fethedilen bölgelerde okullar açmış, buralara müderrisler tayin etmiş, Kur'an-ı Kerim' in okutulması ve öğretilmesi için uğraş vermiştir.

İslam'ın, insanlara öğretilmesi ve yaygınlaştırılması için sahabelerden ve diğer âlimlerden istifade etmiş ve onları değişik bölgelerde görevlendirmiştir. Kur'an, Hadis ve Fıkıh öğretimi ile uğraşan bu âlimlere büyük meblağlar tutan maaşlar bağlamıştır. Hz. Ömer, devletin her tarafında camiler, mescitler inşa ettirmiştir. Onun zamanında dört bin tane cami yapılmış olduğu rivayet edilmektedir.(3)

Hz. Ömer Kur’anı öğretenlerin dışında, fethettikleri yerlerdeki insanların Müslümanlaşmayı kabul etmeleri ve kur’an öğrenmelerine karşılıkta atiye verilmesini emretmiştir.

Ömer b. Hattab; görevlilerin bir kısmına söyle mektup yazdı. “İnsanlara kur'an öğrenmelerine göre atiye ver” validen birisi halifeye şu şekilde cevap verdi: “Bazıları kur’anı öğrenmek istemedikleri halde sırf para için onu öğreniyorlar” Bunun üzerine hz. Ömer söyle cevap verdi. “İnsanlara iyiliklerine ve sahabi oluşlarına göre atiye ver” (4)

Hz. Ömer bir hutbesinde, çeşitli bölgelere gönderdiği Kur’an, hadis ve fıkıh alimleri için şöyle söylemiştir.

“Ben onları, halka dinlerini ve peygamberlerini öğretsinler, kendilerine adaletle davransınlar, onlara feylerini dağıtsınlar ve halkın idaresinde zorluklarla karşılaşırlarsa bana bildirsinler diye gönderdim. (5)

Hz. Ebu bekir halife olduğu dönemde; Fethettiği ülkeleri vilayetlere ayırmış, her vilayete bir vali tayin etmişti. Bu valilere Namaz kıldırma, adalet işlerini yürütme, yasama ve icra yetkisini kullanma gibi görevler vermişti. Hz. Ebubekir döneminde kaza (hüküm verme) yetkisini valiler kullanıyordu. Ayrıca kadılar tayin etmemişti.

Hz. Ömer zamanında ise Kaza işlerini valilerden ayrı yapan ve bağımsız çalışan kadılar tayin edildi. Kadıların tayinini doğrudan doğruya halife yapıyordu. Kadılar halifenin vekili durumunda bulunuyorlardı. Hz. Ömer’in Medine'deki kadısı Ebû Derda idi.

Kadılar fıkıh ve dini hüküm çıkarma ile şöhret bulmuş kişilerden yardım istiyorlardı çünkü; Hz. Muhammet’in sünnetleri o dönem de kitapta toplatılmamıştı.

Peygamberin sünnetlerini akıllarında tuttuklarına inandıkları alimlere kadılar: Bu konuda hadis biliyor musunuz? Diye soru soruyorlardı. O dönemde verilen fetvalar ve mahkeme hükümleri bu şekilde hallediliyordu. İnfaz yetkisi kadının elindeydi. Mahkemece hüküm verende kadı, onu infaz edende kadı idi. (6)

Devam edecek...

Kaynak
1-Prof. Ihsan Süreyya Sirma, Tarih suuru, Seha yayınları
2-Şibli Numanî, Bütün yönleriyle Hz. Ömer ve Devlet İdaresi, Terc. Talip Yasar Alp, İstanbul t.y., I, 285-286
3- Ahmed en-Nedvi, Asrı Saadet, Terc. Ali Genceli, İstanbul 1985, I, 317.
4- Ebu ubeyd 371-372
5-İbn sa’d III 336; baltacı, 413-415
6- Doğuştan günümüze büyük islam tarihi Hakkı dursun yıldız.