Nazım' ı Anlamak Zordur,

BELKİDE ÇOK KOLAY

Emel Sungur

Çocukluk yıllarımı süsleyen  teyzemin ve annemin saatlerce anlattığı NAZIM. daha ileriki yıllarda gençlik ve üniversite yıllarımda okuduğum aşk, sevgi,kavga şiirlerinin ustası , tüm bu ustalığına , direncine ve yaratıcılığına rağmen topraklarını yönetenler tarafından halsızlığa uğramış büyük şair.

Nazım'ı anlamak zordur , Nazım'ı anlamak çok kolaydır.Nazım'ı Hiroşima'nın acısını hisseden 5 yaşındaki çocuk anlar ama 50 yaşında adam anlayamayabilir.Nazım çünkü bir başkaldırının şairidir ; boyun eğmez  zalime , sadece  kendi özgürlüğü için değil   bir kere çıkmıştır yola , koyulmuştur ; hani anlatır  ya "Kurtuluş Savaşı'nı"

         "Ne malum? dersen;

           Dövüştü Pir aşkına,

           yaralandı birkaç kere

           Ve .saire

           Ve kavga bittiği zaman

            ne  çiftlik sahibi oldu ne apartman

            Kavgadan önce Kartal'da bahçıvandı,

                                Kavgadan sonra Kartal'da bahçıvan." der Nazım anlaşılabildimi ne dediği?

                  " çocuklar öldürülmesin şekerde yiyebilsinler " ne demektir bu?

                    Çocuklar şekeri" paraları varsa alsın" der  bazıları ,

                     diğerleri yiyenleri seyretsin  "ne hoş bir tablo" bence kıyamet koparmak için  yeter artar bile .

                    Bütün çocuklar şeker yerse benim çocuğumun! Ayrıcalığı nerden anlaşılacak.

                    Benim çocuğum ağa çocuğu, benim çocuğum paşa çocuğu.

                    Hani Aysu  Karaca 'nın  dediği gibi benim oyumla çoban'ın oyu bir olurmu?

            Hani yine Nazım demiş ya  " ve dağlara kaçırıp uğrunda hapis yattığımız

                                                            Ve ekinde , tütünde , odunda ve pazardaki

                                                            Ve  Karasabana koşulan

                                                            Ve ağıllarda

                                                             Işıltısında yere saplı bıçakların

                                                            Oynak , ağır kalçaları ve zilleriyle bizim olan kadınlar."

               Bütün kadınlar bizimdir.

Arabamız , evimiz ,tarlamız , yazlığımız var  ya , bütün kadınlar bizim hangisini istersek elde ederiz diye düşünür  Nazım'ı anlamayanlar. Onlar ağadır , onlar paşadırya ,  yine Nazım'ı anlamayanlar ayni "mal" gibi görür kadını para karşılığı , tarla karşılığı , belki de karın tokluğuna alınır satılır. Acıdır bunları bir kadın olarak anlatmak , acıdır bunları kızı olan  bir ana olarak anlatmak.Nazım'ı anlamakla eştir bu sözleri anlamak .Ben ne ağa çocuğuyum ne de paşa . belki de onun için daha kolay anlarım Nazım'ı .

               Nazım bazen bir yaratılan hayal dünyasıdır , bazen gerçeğin ta kendisi.

               " O kocaman bir devdi , minnacık bir kadın sevdi.

                  Kadının arzusu bahçesinde ebruli hanımelleri açan bir evdi."

                  Diyen Nazım'ı ve kadını anlamak istemezsen anlamazsın  zordur, belki de çok kolay.

      Aslında nerden nerelere gittim .Belki de kulağımı göstermek için dolandım dünyayı yıllardır arkadaşlarıma ifade etmeye çalışıyorum ifadem , sözlerim çektiğim fotoğraflar yetmedi  sözcükler yeterli olmadı her halde.Nazım'ı anlamak dünyaya " insan hakları diyerek bakmaktır , Nazım'ı anlamak ülkede hatta dünyada barışı istemektir , Nazım'ı anlamak özgürlüktür ama herkes için özgürlük , Nazım'ı anlamak demokrasidir ama sadece türbanlılar için değil Aleviler , Kürtler , kadınlar için de istemektir demokrasiyi.

               Velhasıl Nazım'ı anlamak, anlatmak, karşılaştırmak için demokrat olmak gerekir , özgürlükçü olmak gerekir , hak, hukuk, adalet deyip başkalarını haksızlığa uğratmamaktır

                                  Nazım'ı anlamak.

Ve Nazım'ı anlamak " Senin derdin benimdi

                                     Benimki senin

                                     Paylaşmazsam bir sevinci seninle

                                     Yoktu benim de sevincim." diyen  Bertolt   Brecht 'i anlamaktır.

Ve Nazım'ı  anlamak  " sana sevgiden çok önce

                                       Okuma-yazma öğretmeliydim dağ kuşu,

                                       Ellere okutmamalıydım şiirlerimi

                                       Sana alafranga şiirler değil

                                       Fistanındaki gibi şiirler demeliydim" diyen  Şemsi Belli'yi anlamaktır.

Ve Nazım'ı anlamak " Beni hor görme kardaşım,

                                     Sen altından ben tunçmuyum

                                     Ayni vardan var olmuşuz,   

                                     Sen gümüşsün ben saçmıyım " diyen Aşık Veysel'i anlamaktır.

Ve Nazım'ı anlamak " sen sen ol korkma karanlıktan

                                     Dik ışık çekirdeklerini

                                     Çünkü en berrak sular bile

                                     En yağlı çamurlarla gelir." diyen Atilla İlhan'ı anlamaktır.

Ve  Nazım'ı anlamak " memleket isterim

                                     Gök mavi ,dal yeşil,yaprak sarı olsun

                                     Kuşların çiçeklerin diyarı olsun." diyen Cahit Sıtkı'yı  anlamaktır.

Ve  Nazım'ı anlamak " çünkü beyaz bir gemidir ölüm

                                     Siyah denizlerin hep çağırdığı batık bir gemi,

                                     Sönmüş yıldızlar gibidir,

                                     Yitik adreslere benzer,

                                     Yanık otlar gibi,

                                     Sen bu şiiri okurken ben

                                     belki başka bir şehirde ölürüm " diyen Behçet Aysan ' anlamaktır.

Ve  Nazım'ı  anlamak " Bu yaşıma geldim içimde bir çocuk hala,

                                       Sevgiler bekliyor sürekli senden .

                                      İnsanın bir yanı nedense hep eksik.

                                       Ve o eksiği tamamlayayım derken,

                                      Var olan aşınıyor zamanla.

                                      Anamın sarıldığı yerden sarıl bana " diyen Metin Altıok'u anlamaktır.

Ve Nazım'ı anlamak " dolduramaz boşluğunu ne ana, ne bacı nede kardeş,

                                     Bu en güzel bu en sıcak sevgidir ,

                                     arkadaş. " diyen Yılmaz Güney'i anlamaktır.

Ve Nazım 'ı  anlamak " doğdun üç gün aç tuttuk, üçgün meme vermedik sana a Diloş bebe,

                                      Onlar engerekler ve çiyanlardır.

                                      Onlar aşımıza , ekmeğimize göz koyanlardır.

                                       Tanı bunları tanıda büyü " diyen Ahmet Arif'i anlamaktır.

 Ben Nazım deyince Sivas.'ı , Maraş 'ı, Gazi'yi, Kızıldere'yi , 6 mayısı, Çorum'u , hatırlarım.Pir Sultan'ı hatırlarım Yıldız Dağında binleri ardına katmış yola koyulmuş isyanını taşıyor ilden ile , Şehbedrettin'i hatırlarım "yarin yanağından gayri her şeye ortak" eden , Nesimi'yi  hatırlarım"enel hak" deyip derisi yüzülen. Nazım bana hiç Gülen efendiyi anımsatmadı.Gülen Efendi zaten benim fihristimde yokki.

Emel Sungur 27.06.2008/Ankara